"СЭТГЭГДЭЛ"-ҮҮД

Сэтгэгдэл гээчийг хорих болсноос их л сонин сэтгэгдэл төрөв. Бодох нь ээ, би ер нь тун идэвхтэй "Сэтгэгдэлч" бололтой. Энэ тэнд шүлэглэж, шүлэнгэтэж, хэрэлдэж, уралдаж өчнөөн л коммент үлдээж. Өнөөдөр тэднээсээ зарим нэгийг нь энд тавья гэж санасан юм. Аан бас би "Нүүр ном"-нд бичсэн юмаа ч бас сэтгэгдэл гэж санадаг юм. Хүмүүн миний сэтгэл ихээр дэнсэлсэн үед ийм хэдэн мөрүүдийг нэгэн амьсгаагаар бичих нь тоймгүй олон билээ. 



* * *
Булан бүхэнд нь үхэл отож буй энэ их хотод
Бурхан шиг авирлах нь үнэндээ
Булшинд хийгээд далдхан булчихсан шуумал хэлд орж
Бусдын тухай зовнил нэвчсэн үгс урсгах шиг
Ад мөрийн санагдах авч
"ЭНД" би цэцэг зуусан охидыг ширтэхгүй
Цэвэр тунгалаг дарс аягалах мухлагуудыг сандаачихгүй
Утаа бүгшсэн хороолын сүүдэр татсан гудамнуудаас
Улс амьтан шоргоолж шиг цувахыг шохоорхон ажихгүйгээр
Нэг хором амьдарч чадахгүй
"ЭНД" гэдэг нь бидний амьдарч буй
Эмтэрч дуусавч эргэн төрөх цаг хугацаа
Эцэс төгсгөлгүй үйлийн үрийн орооцолдоонд
Эрээгээ алдсан орон зай билээ.
/Хаврын өдөр, Буковскийг уншаад эрээчсэн ину/



* * *
Хар хэрээний далиар
Хайрын шүлэг бичнэм
Хайчин амтай цаг хугацааг
Хамхиулж байгаад бичнэм
Их талын дундах ганц уул
Ирэх цагтаа ганднам
Идэрийн цогоор цалгисан мөрөн
Итгэлийн өндрөөс асгаран буунам
Хэм хэмнэлээс сэтгэлээ салгаад
Хэнхдэгээ ярахад хавар болном...
/Тэр нэгэн өдөр Тэгшээгийн бичсэнийг уншаад бичсэн нь/



* * *

Харчийж үлдсэн
Өнжмөл навчнаас
Хавар намрыг зэрэг
Харлаа
Урт удаан өвлийг бодохоос
Ухааны мухарт жавар хургасан
Хорин дөрвөн насны минь намраас
Хоргодож үлдсэн энэхэн навч
Борог саарал манан хөшилдсөн
Бороот хоосон өдрүүдийг сануулж,
Аяа, бас амилж сэрэхгүй
Адал тэнэмэл амьдралыг сануулж
Атган дотор минь ширчигнэн бутарлаа
Гишгэсэн мөрөө эргэж харалгүй
Эсгэн хуруугаа сорж зогсоо
Тэрсүүд тэр улаахан хөвүүнээс
Тэнэмэл, ханамал тэр хөвүүнээс
Зандчиж юу асуултай билээ
Залуу нас минь
Залуу нас минь...
Задгай далайн дээрээс бударсан
Задгай цагаан цасан минь...
/Ажлын дэргэдэх модноос амь тавьсан хэрнээ зүүгдэн үлдсэн навчисыг хараад бичсэн ану/

ТАНГАРАГ



Умрын хүйтэн салхиар уушиг тэнүүн амьсгалж
Ухаант дорнын бүсгүйгээр өрх юүгээн татуулж
Амар цагт билгүүн билгээ алдаагүй
Арсан тэмцэхийн цагт алтан биеэ хайрлаагүй

Тэнгэр ивээлт Тэмүүжиний цэрэг билээ
Тэрсүү хүчит Галдангийн цэрэг билээ
Хатан зоригт Дамдинсүрэнгийн цэрэг билээ
Хатуу журамт монгол цэрэг билээ

Нийт олныхоо төлөө бол нэг ч амиа хайрлахгүй
Нитгэл халуун цусныхаа сүүлчийн дуслыг хайрлахгүй
Өнгө мөнгөний нүдээр өнгөлзөх бүхний хөлийг
Өв их орныхоо өндөр босгоор гишгүүлэхгүй

Зүсийг минь үзье гэвэл
Сүн далайн ёроолд бий
Ясыг минь үзье гэвэл
Сүмбэр уулын оргилд бий

Мохож ялагдахыг минь Монгол минь бүү үзэг
Монголоо алдахыг минь ирээдүй минь бүү үзэг
Чиглэсэн андгайгаа умартаж чивэл нүгэлд автваас
Чиний миний гэлтгүй халуун амиа тасдая

Эвлэсэн хэргээ умартаж
Эрийн тангаргаас няцваас
Эргэж нартын дор
Сүүдрээ бүү хөдөлгөе!



Бүсгүй хүнийг Бурхан гэж андуурч...



Үүлэн дундах хан хөвгүүн
Үд цагаар лимбэ үлээхэд
Өдөт цагаан шувуу
Тэнгэрийн өвөрт шургаж
Өвс сэрвэгнэх чимээнээр
Өнгө цэнхэр аялгуунд хувирч
Салхины чиг нисэхүй...
Охидын хөлд салхи
Өвс адил ширэлдэх
Гоо бэлхүүс нь
Голын урсгалыг дүрслэх
Диваажин мэт эгшинд
Өөрийнхөө төгсгөл дээр
Үүрд би хавар болмуу!
Нэгэн насны минь зургийг
Навч адил дүрсэлж
Модод цэцэглэх нь
Миний шүлэг агаад
Ариун биеийг таалах шиг
Агаарт шүлэг татлах шиг
Сайхан бүсгүйг хавраар харахуй
Сая хорин тав дахь цагийг үдэж
Саран битүүрсэн үдэш
Бүсгүй хүнийг
Бурхан гэж андуурч
Би шүлэгч болсон...

1993.10.22






Яруу найрагч Л.Энх-Амгалан
"Монголын мөнгөн үеийн яруу найраг" 
эмхэтгэлд буй...

Талласан нутаг хиллэсэн цааз...



ӨВӨРМОНГОЛ

Ургаж жаргах наран дор сүүдрээ хямгадаж хэрсүүжсэн 
Буурины тамгатай нутгийнхаа хаяаг манаж жиндсэн
Буурал түүхээ нөмөрч дээлэн дотроо дулаацсан 
Тасарсан мах үсэрсэн цус Өвөрмонголчууд минь 
Талласан нутаг хиллэсэн цаазын золиос өр зүрхний хөндүүр ээ 

Торгоны хээ нийлэхэд үйл бүтэн болдог
Элбэг дээл шиг нутгийнхаа эмжээр дээр уулзъя
Тогоотой сүү дэврэхэд галын бурхан баярладаг
Элэгдэж балраагүй судрынхаа баринтган дотор уулзъя
Эмтрээгүй итгэл цуураагүй сэтгэл Өвөрмонголчууд минь
Элгэн дотор нуугих амь халуун нулимс аа

Дэлхийд ханаа шийрлэсэн дээдсийн голомт бүлээнээрээ байна
Дэргэдээс төөнөж судас тэлэх монгол цус халуунаараа байна
Дэрний чулуун дээрх нэр нь хүртэл босоо, бичигт түмэн минь
Дэнжийн салхи ч гандааж дийлэхгүйгээ мэдээд хавраа илгээдэг шүү
Дорнын хөлчүү салхинд дээлээ нимгэлээгүй Өвөрмонголчууд минь
Дотоод энгэр шиг монголоо гадуураа бүсэлсэн зоримог оо





Яруу найрагч Б.Занданхүү бээр 
“Тусгаар тогтнол” яруу найргийн наадмын тайзнаас 
ийн дуудсан нь сэтгэлийг хөдөлгөв.