Impression


Намар дуусч байгаа нь хавар эхэлж байх шиг
Навч шиг том цаснууд гудамж дүүртэл орж...
Гудамж дүүрэн хөглөрөх цагаан цагаан өдрүүдийг ээ!
Гурван бүсгүй хүн хоёр шүхрийн доор.

Ягаан ч юм шиг туяатай бүв бүдэгхэн өглөөг
Яг дээрээс нь хараад хөшигний ард суухад
Цасны ганцхан дусалд хөндүүүрлэж ниссэн навч
Цахлай шиг тэрүүхэндээ дэвснээ унаж явааг ээ!

Намар дуусчихлаа, одоо хавар болно!
Гурван бүсгүйн шүхэр галуудын ганганаанд дэрвэлзэв.

2003.10.01





Яруу найрагч Л.ӨЛЗИЙТӨГС
"Ганцаардлын дасгал" /2004/ ном
24 дүгээр тал.

Далай лам ба гэгээрлийн тохиолдлууд




Гэгээрэл гэдэг бол ”гэгээ өрхлөх” хэмээсэн утгатай үг юм. Бурхны эрдэм юм л даа. Гэгээ гэрэл нь орой зулайгаар хүний дотор ордог. Тийм ч учраас ”Оройгоор орсон мэт ойлголоо” гэж бид ярьдаг. Сайхан хүн, эрдэм төгс хүний дэргэд байж, түүний нүүрний гэгээнийг үзэх, нүүрний нитээс айлдсан зарлиг эшийг сонсох, уншихын төдийд мянга мянган гэгээрэх боломжууд бидний эргэн тойронд бий болдог. Соёлын яамыг анхлан ”Гэгээрлийн яам” гэж нэрлэдэг байлаа. Уг нь ард иргэдийнхээ оюуны боловсролыг хариуцдаг төрийн бүтэц юм. Соёл гэдэг үг бол харин шаал ондоо утгатай. Засаглал болгон өөрийн соёл сурталтай. Түүнийгээ ард иргэддээ хүчээр тулган хүлээлгэдэг харгис хэрцгий арга барилыг хэлэх жишээтэй. Юуг ч ард түмэн хэмээх цагаан цаасан дээр бичиж болдог. Мөн урьд нь байсан юуг ч арчин баллуурдаж болдог гэсэн үг. Бид ч хэд хэдэн төрийн нүүр үзэж, өөрийгөө танихаа байтлаа баллуурдуулсан. Хушганаас томгүй, туулайныхаас гөлгөр тархитай болчихоод байгаа улс. 


Хушга, туулай гэснээс модернист Б.Галсансүх Р.Чойномд нэг гомдолтой захиа бичсэн юм. Газар доор хүйтэн байна уу? Газар дээр хүйтэн байна гэж ирээд... бидний зохиолч, яруу найрагч, орчуулагч гээд байгаа нөхдүүд ТВ мэдээ, цаг агаарын мэдээ хэвлээд баяжихыг хүсч байгаа болохоос ард түмнээ соён гэгээрүүлэх гэдгийг мартсан гэж... Энэ манан будантай, хөл толгойгүй үймээнтэй жилүүдэд Далай ламын айлдвар сургаалиудыг монгол хэлэнд орчуулсных нь төлөө О.Чинбаярт баярлаад хэлэх үг олддоггүй юм. Тийм болохоор зүгээр л түүний Далай ламын сургаалуудтай холбоотой тохиолдлуудын тухай дурдъя. 

ЯВУУГИЙН СҮҮЛЧИЙН ҮГ



Яруу найрагчийн сүүлчийн үг учиртай, учигтай байдаг. Өгүүлэх нь: Миний Монгол телевизэд ажиллаж байсан үе. Уран бүтээлийн үдэшлэг нэртэй нэвтрүүлэг бий болж, манай нэртэй уран бүтээлчид, ялангуяа зохиолчдыг үзэгч уншигчидтай нь уулзуулж, тэр нэвтрүүлгийг хүмүүс ихэд сонирхон үздэг байсан юм. Энэ нэвтрүүлэгт Б.Явуухулан найрагчийг хэд хэд урьсан боловч тэр нэг л “ороолоод” болж өгөхгүй байв. Бас ч гэж учир шалтгаан байсан юм билээ. Явуугийн нэр хүнд тэр үед ид өндөрөө авсан үе л дээ. Төрийн шагнал. Соёлын гавъяат зүтгэлтэн. Ардын их хурлын депатут байв. Бас түүний “Тэхийн зогсоол” болон бусад бүтээлээр нь төрийн шагналд хоёр дахь удаагаа дэвшүүлэх тухай яриа бас сонсогддог байсан юм. Мэдээж ийм үед атаа жөтөө байсан юм билээ. Москвад хэвлэгдсэн номын нь оршилд “олон нийтийн нэрт зүтгэлтэн, дорно дахины их яруу найрагч, жараад хэлээр орчуулагдсан” хэмээн бичсэн нь бас атаархагчдын нь дургүйг хүргэж байсан бололтой. Намын байгууллагын шугамаар байнга матаж, хов жив дээш нисдэг байсан гэнэлэй. Одооных шиг шар сонин гэж байхгүй, харин матаас хэмээх нууц захидлууд, намын шүүмжлэл хэмээх үг сумаар бие биенээ хорлодог үе л дээ. Ийм үед Явуу өөрийгөө өндрөөр цоллуулж, тэдний аазгайг хөдөлгөхийг хүсээгүй хэрэг.