ЭРЭЛХИЙЛЛИЙН ГОЦЛОЛ ХӨГЖИМЧИН

УДИРТГАЛ ХӨГЖИМ

Аливаа цаг үеийнхнийг нэгэн хөгжмийн чуулга гэж үзвэл, тэрхүү чуулга хүний амьдрал, зовлон жаргал, алдаа оноо, өс хонзон, хайр энэрэл, үнэн худлын тухай нэгэн чуулбар хөгжим тоглодог билээ. Тэр л хөгжмийг оюун санааны “удирдаачид” дохиур модоороо холбон найруулах бөгөөд 1990-ээд оны гол тоглолтыг С. ЗОРИГ удирдаж байсан юм. Түүний удирдлага дор шинэ нийгэм-шинэ цаг үе өсөн өндийж, хөгжмийн олон цоо шинэ өнгө аясыг эрэлхийлж байлаа. Бидний хамаардаг урлаг-утга зохиолын “хөгжим” ч ялгаагүй шинийг эрэлхийлэх, шинэ өнгө дуурьслыг хайж эхэлсэн юм. Тийм л шинээр дуугарах хүсэл, хуучнаараа “пүн пан” хийх сонирхол хоёрын зааг дээр өсөн өндийсөн Монголын уран зохиолын 90-ээд оныхон “хамгийн сонирхолтой, олон талтай, чөлөөт, тогтворгүй, хэм хэмжээсгүй” байх хувь тавилангийн “эрхийг” эдэлсэн хэрэг. Нэг талдаа тун “азтай” байж мэдэх, нөгөө талдаа мөн чиг “хувьгүй” байж болох “улаан шугамгүй” замаар явсан МУЗ-ын 90-ээд оныхон өнөөдөр хүчирхэг “чуулга”-ын хэмжээнд тоглолт хийж байна. Хөгжмийн чуулгад удирдаачаас илүү “ОРОН ЗАЙТАЙ” чухал хүмүүс бий. Мэдээж тэднийг “ГОЦЛОЛ ХӨГЖИМЧИД” гэдэг. Тэдний ур чадвар, авьяас билгээс цаг үе нь өөрийнхөө өнгө найрсалаар “эгшиглэж” байдаг. Даанч хүссэн бүхэн “гоцлол хөгжимчин” болдоггүй. Эрэлхийлсэн бүхэн хайснаа олдоггүй. Энэ л хүсэл хяслын “замаар” туучиж ирсэн зохиолчид л ган болд мэт гаднаа ширээгдэж, гал ус мэт дотроо ”харшилж” байж гоцлол хөгжимчин болцгоодог. Түүнээс биш “од” болохын сод хүслэнд автагсадын боддогоор амар хялбар “үйл хэрэг” л лав уран зохиол биш юмдаг. Уран зохиолд гоцлол хөгжимчид үгийн урлагийн бүх төрлөөр ”хөгжимдөх нь“ түгээмэл үзэгдэл. Нэг үгээр хөгжмийн олон “зэмсэгэээр” тоглоно гэсэн үг. 

Энд хүрээд би чухал зүйлээ гартаа атгасан хөзөр шиг дэлгэх гэж байна. Үнэнийг хэлэхэд он жилүүд бидэнд зарим нэг том дүгнэлт хийх “эрх” олгосон юм. Эрхийнхээ дагуу өнөөгийн МУЗ-ын “эрэлхийлэгч” бүлгийн гоцлол хөгжимчдийн нэг бол зохиолч Төрийн Баянсан мөн хэмээн итгэлтэйгээр хэлэхийг хүслээ. Түүнийг он жилүүд хангалттай “шалгасан” юм. Тэр ч бас он жилүүдийг зүгээр байлгаагүй билээ. Тиймээс үгийн урлагийн бүх төрлөөр “харьцангуй” жигд бичиж чадаж байгаа цөөхөн зохиолчдын нэг болж төлөвшжээ. Үнэндээ түүний зохиолууд өнөөдөр “гоцлох” хэмжээнд “дуугарч “ байна.


ТУЛГУУР ДҮР БА НЭГДҮГЭЭР БИЕИЙН ТӨГСГӨЛ